Wspomnienie Księdza Wincentego Jankowskiego w 101 rocznicę śmierci

29 stycznia 1917 roku odszedł Wielki Budowniczy Kościoła św. Michała Archanioła – ksiądz Wincenty Jankowski.
Postać proboszcza, który poświęcił ponad czterdzieści lat swojego życia Mszanie, jest jedną z kluczowych w historii miasta. Ksiądz Jankowski podjął się nie tylko trudnego dzieła budowy nowej świątyni, ale również patronował wszelkim działaniom społecznym, oświatowym, mającym na celu dobro parafian. W styczniu 2017 roku minie 101 rocznica śmierci proboszcza, który pozostawił po sobie dobrą pamięć w sercach ludzkich oraz dzieło życia – neogotycką świątynię, symbolicznie wznoszącą się nad miejscowością.

Ksiądz Wincenty Jankowski związał się z parafią mszańską już jako wikariusz, pełniąc posługę w latach 1872 – 1873. Pięć lat później, w 1878 roku, został powołany na probostwo mszańskie zastępując arystokratę księdza barona Jana Borowskiego. Czynnie angażował się w życie lokalnej społeczności, jednym z najważniejszych ówczesnych wydarzeń było powołanie Towarzystwa Straży Pożarnej w dniu 15 II 1878r., gdzie ochotnicy ofiarowywali „swe poświęcenie Bogu na chwałę, a ludziom na pożytek”. Ksiądz Jankowski znalazł się wśród założycieli tej ważnej instytucji, później pełnił również funkcję kapelana straży.1 Proboszcz parafii mszańskiej opieką otaczał nie tylko macierzystą miejscowość – w 1899 roku stał się głównym inicjatorem powołania Kółka Rolniczego i Spółki Oszczędności i Pożyczek w Łętowem.2 Dziesięć lat później podobną instytucję powołał w Mszanie Dolnej – Spółka Oszczędności i Pożyczek była pierwowzorem przyszłej spółdzielczej działalności bankowej.3 Ksiądz Jankowski dużym uznaniem i szacunkiem cieszył się wśród Łętowian i to jemu powierzyli mieszkańcy wsi członkostwo w pierwszej Radzie Szkolnej. Dzięki działalności Rady powstała na Łętowem szkoła, dysponująca własną parcelą i budynkiem.4
Ksiądz Jankowski wspierał parafian, za jego posługi mieszkańcy Kasinki Małej uzyskali własną parafię i wybudowali kościół. Decyzja ta podyktowana była znaczną odległością wsi od kościoła św. Michała Archanioła, proboszcz Jankowski, by ułatwić wiernym uczestnictwo w Mszy Świętej, zgodził się na odłączenie wsi od parafii mszańskiej. Mając również doświadczenie przy budowie kościoła w Mszanie, wspierał mieszkańców zarówno radą, jak i praktycznymi wskazówkami. Symbolicznym wyrazem wdzięczności było powierzenie proboszczowi Jankowskiemu wmurowania kamienia węgielnego pod nową świątynię w dniu 7 lipca 1912 roku.5

Kanonik mszański był człowiekiem światłym i dalekowzrocznym, nie obawiał się zadań trudnych, wymagających wysiłku i mobilizacji lokalnej społeczności. Jedną z jego pierwszych decyzji było przeniesienie lokalizacji cmentarza na parcelę, gdzie znajduje się do dnia aktualnego. Poprzednie miejsce było usytuowane w sąsiedztwie drewnianego kościoła i zbyt małe w stosunku do potrzeb rozrastającej się miejscowości. Sam budynek kościoła również wymagał radykalnych decyzji, do podjęcia których został powołany specjalny Komitet Kościelny.
Dotychczasowa świątynia mszańska była konstrukcji drewnianej, długie lata użytkowania oraz czynniki zewnętrzne nadwyrężyły budowlę. Dodatkowym problemem była niewielka przestrzeń kościoła, która okazywała się niewystarczająca dla rosnącej liczby parafian. Proboszcz Mszany – ks. kanonik Wincenty Jankowski podjął starania, których celem była budowa nowej świątyni. 6 marca 1888 roku Komitet Kościelny uchwalił decyzję zatwierdzającą inicjatywę księdza Jankowskiego. Jak istotna była kwestia budowy nowego kościoła świadczył fakt jednomyślności głosujących – uchwała zapadła głosami wszystkich zebranych. Do naszkicowania planów powołano krakowskiego architekta Wincentego Wdowiszewskiego.6 Według koncepcji twórcy miał to być kościół w stylu neogotyckim, nawiązującym do nurtu historyzmu, popularnego wówczas w architekturze sakralnej.7 Budowa świątyni trwała wiele lat, prowadzona od roku 1891 zakończyła się z początkiem XX wieku. Nowa świątynia była obiektem nieustannych starań i zabiegów proboszcza Jankowskiego, który wyposażył świątynię w ołtarze, konfesjonały, organy. Zmobilizował ludność Mszany do wielkiego wysiłku, mieszkańcy nie szczędzili funduszy, ani własnej pracy. Dzięki wspólnemu zaangażowaniu proboszcza i parafian powstał piękny kościół, który stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów Mszany Dolnej.
Ksiądz proboszcz Wincenty Jankowski, cieszył się szacunkiem mieszkańców parafii, był ceniony za serdeczność i troskę o los wiernych. Wyrażano się o nim nie inaczej jak tylko „przezacny kanonik i dziekan Jankowski”, „tak lubiany przez wiernych”, „poczciwy i serdeczny proboszcz”. Sam chętnie odwiedzał swoich parafian, w wolnych chwilach oddawał się pasji myśliwskiej, utrzymywał dobre relacje z mieszkańcami.8 Również w opinii swojego następcy – księdza Stabrawy, proboszcz Jankowski „był lubiany dla zalet serca” i zasługiwał na „najgłębszą cześć i pamięć”.
Ksiądz Jankowski zmarł 29 stycznia 1917 roku, pogrzeb odbył się 1 lutego, wydarzenie to znalazło echo w lokalnej prasie, a w ostatniej wędrówce odprowadzili go wierni parafianie i 32 księży.
W 101 rocznicę śmierci księdza Wincentego Jankowskiego wspomnijmy postać kapłana, którego praca i dzieło zawsze pozostanie we wdzięcznej pamięci kolejnych pokoleń.

1. Por. P. Kaleciak, Ochotnicza Straż Pożarna w Mszanie Dolnej, 1878 – 1978, Mszana Dolna 1978
2. O.Illukiewicz, Kronika Mszany Dolnej, s. 85
3. https://bsmszana.pl/strona-glowna/o-banku/historia/ [dostęp z dn.17.01.2018]
4. Por. http://www.archiwum.sp-letowe.pl/budowa.php [dostęp z dn.17.01.2018]
5. Ł. Stożek, Kościół parafialny w Kasince Małej, https://suw.biblos.pk.edu.pl/downloadResource&mId=1941353 [dostęp z dn.17.01.2018]
6. AMszD, Pismo ks. Jankowskiego dot. budowy nowego kościoła z dn. 6 VII 1890r.
7. AMszD, Opinia konserwatorska z dn. 28 II.2012r.
8. O.Illukiewicz, Kronika Mszany Dolnej, s.85